İnsan Tanrıyla Yaşar, Tanrı Sevgidir

Öncelikle şunu belirtelim, yayınevi farklılaştıkça kitap içerisinde yer alan hikayeler de değişiyor. İndigo yayınevinin kitabında dört hikaye yer almaktadır; İnsan Neyle Yaşar?, Üç Soru, Surat’ın Kahve Dükkanı ve İnsana Ne Kadar Toprak Lazım?. Diğer yayınevlerinde ise İnsan Neyle Yaşar, İnsana Çok Toprak Gerekir Mi? hikayeleri ortak olmak üzere Mum, Kıvılcımı Söndürmeyen Ateşi Zapt Edemez, Kızlar Büyüklerden Akıllıymış, İlyas hikayelerine rastlayabilirsiniz.

Tolstoy, bilgelik ve inanç kavramları üzerinde yoğun kafa yoran bir eğitimci ve filozof olarak tanınmaktadır. Hayatı boyunca insanın neden yaşadığını, hayatın anlamını sorgulamıştır. Hayatının belli döneminde doğduğu din gereği ibadet etmiş, ardından bunların anlamsız olduğu düşüncesi ile uzaklaşmış, hayatının anlamını ararken tekrar inanç ile hayata tutunmuştur. İnsan Neyle Yaşar temelde üç soru üzerinde dönüyor: insanın içinde ne var?, insana ne verilmedi, insan neyle yaşar?. Bu soruların cevabı Simon (Semyon) ve karısı Matryona’nın karşılaştığı bir yabancı olan Michael (Mihail) üzerinden anlatılıyor. Bu arada, karakterlerin isimleri yine yayınevine göre farklı yazılmış, İndigo Simon, Michael olarak isimlendirirken, İş Bankası yayınları Semyon ve Mihail olarak anlatmış.  İnsan Neyle Yaşar? hikayesinin okuması keyifli ve biraz derin düşündüğünüzde umut verebilen bir havası var. Merhamet, sevgi, umut ve inanç gibi temalar etrafında dönen bir öğreti aslında. Kavramlara çok derinlemesine değinilmediğinden okuyucunun boşlukları tamamlayacağı bir havada anlatılmış hikaye.

Üç soru hikayesinde ise yanıtları bir kral arıyor. Bu sorular, hareket için doğru zaman nedir?, kimler en önemli insanlardır? ve en önemli iş nedir? Bu hikayede de yine bir öncekindeki gibi merhamet ve hayatın anlamını arayış ön plana çıkıyor, tıpkı Tolstoy’un hayatı boyunca yaptığı gibi.

Benim okuduğum kitapta yer alan üçüncü hikaye Surat’ın Kahve Dükkanı. Olay örgüsü, bir sürü gezgin ve dünyanın dört bir yanındaki yabancıların oturup sohbet ettikleri bir kahve dükkanında geçiyor. İranlı bir bilge kahve dükkanının sahibi ilahiyatçıyı kahve dükkanında ziyarete gidiyor ve burada Tanrı ve varlık hakkında konuşuyorlar, farklı inanç ve bakış açıları ortaya koyuluyor. Bilge, hayatını varlığın sebebi ve Tanrı’nın varlığını incelemeye adamış bir adam, Tanrı hakkında çok fazla düşünüyor ve sonunda aklı bulanıyor ve inanmayı bırakıyor sonunda ise şah tarafından İran’dan kovuluyor. Burada geçen bilge karakteri de Tolstoy’un kendisini hatırlatıyor. Bütün kitap boyunca farklı farklı karakteri değil de Tolstoy’un ta kendisini okuyorsunuz.

Son, ve bence en çarpıcı hikaye ise İnsana Ne Kadar Toprak Lazım?. Bu sorunun cevabını hikayeyi okumadan zaten hepimiz biliyoruz değil mi? Bir metre, seksen santim. Adından dahi anlaşılabilecek bu hikaye, açgözlülük ve hırs dolu bir öğreti.

Tüm hikayelerinde aslında ortak bir konu yer alıyor. Fakir insanlar inançları sayesinde hep sonunda iyiliklere kavuşuyor. Zenginler ve bilgelerde bir mutsuzluk hali anlatılıyor. Bu konu da doğrudan yazarın kendi hayatı ile ilintili bir iç savaştır. Soylu bir aileden gelmektedir, bilge olarak kabul edilir ancak bir türlü hayatın anlamını bulamaz. Kendi sınıfı dışında çalışan insanları gözlemlediği vakit bu insanların hayatlarının özünü inançtan aldığını keşfetmiştir. Yaptıkları ile inandıkları şey örtüşmektedir, bu durum ise Tolstoy’un da çalışan kesimin inançlarının gerçek olduğuna inanmasını sağlamıştır.

Bu kitapta yer alan her öğretiyi, her birimiz çok iyi biliyoruz, ancak bazen hayatın karmaşasında unuttuğumuz olabiliyor. Hikayeler en azından, bazıları için kısa bir süre için de olsa, kendi hayatımıza biraz daha uzaktan bakarak geçmişteki davranış şekillerimizi sorgulamamızı sağlayabiliyor.

Zeliha Taşkın

Fakat Müzeyyen, bu derin bir tutku. Okumak diyorum... Daha çok okumak. Daha çok, kütüphaneler, odalar dolusu kitaplar okumak. Sayfalarına dokunmak, dünyalarına karışmak.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.